67-მა წელმა განვლო კავკასიის რეგიონის, საქართველოს სამხრეთ მხარეში მცხოვრები მესხების და სხვა მუსლიმი ჯგუფების ყოვლისმომცველი დეპორტაციიდან. 1944 წელს საბჭოთა ლიდერის იოსებ სტალინის ბრძანებით 100,000 ადამიანი იქნა გაძევებული საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკიდან ცენტრალურ აზიაში. მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში, მესხური სათვისტომო აღმოჩნდა გრძელვადიან გადასახლებაში, სამშობლოში დაბრუნების აკრძალვის ფონზე. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, არამყარი პერსპექტივები წარმოიშვა საქართველოს მთავრობის და საზოგადოების მხრიდან მესხების ქვეყანაში რეპატრიაციის შესახებ. 

წინამდებარე წიგნი მესხებზე, მიზნად ისახავს წარმოვაჩინოთ დეპორტირებული საზოგადოებები, წლების განმავლობაში გადასახლებაში ყოფნის შედეგად არსებული მდგომარეობა და მათი ამჟამინდელი ყოფა, რეპატრიაციის შესაძლებლობის ფართო კონტექსტის პირობებში. წიგნის ძირითადი დანიშნულებაა, გამოიყენებოდეს ციტირებისათვის, განსაკუთრებით საქართველოში, სადაც მიმდინარე წლებში რეპატრიაცია უფრო და უფრო რეალური გახდა.